Steunpunt Jeugdhulp
nog niet geregistreerd? - wachtwoord vergeten?

Zoeken | sitemap

Nieuwsbrief | schrijf uit

Lees alles over het
nieuwe registratiesysteem
 

Registreer in BINC

Registreer in Binc-HCA

Herstelgericht werken vindt zijn wortels binnen de justitiële sector in de late jaren ’80. Mede onder impuls van het steunpunt jeugdhulp werd in elk Vlaams arrondissement een aanbod uitgewerkt van herstelrechtelijke en constructieve afhandelingen.

Intussen is 'restorative justice' uitgegroeid tot een brede internationale beweging die ook ingang vond in andere sectoren van het maatschappelijk leven zoals het onderwijs, de jeugdzorg, het buurtwerk en het welzijnswerk voor volwassenen. Meer info op het internationale forum over herstelgerichte praktijken vind je op www.iirp.edu.

Wat is herstelgericht werken?

Herstelgericht werken is niet zomaar een nieuwe methodiek maar is een andere manier van kijken naar conflicten en incidenten. Herstelgericht werken focust niet in de eerste plaats op het ‘leren ‘ van de jongere maar wel op het gezamenlijk zoeken naar een oplossing voor de gevolgen. Wat zijn de noden en behoeften van het slachtoffer. Hoe kunnen we verder met elkaar?Hoe kan er iets hersteld worden en wat kan de jongere hiervoor doen?

Binnen een herstelgerichte aanpak nodigen we jongeren en begeleiders uit om binnen een veilig klimaat te verwoorden wat er gebeurd is en welke de gevolgen waren. We confronteren de jongeren op een respectvolle manier met deze gevolgen en nodigen iedereen uit om na te denken over mogelijkheden tot herstel. We betrekken hierbij zowel de jongere die de schade veroorzaakte alle mensen die hierdoor geraakt werden.

Dit staat sanctioneren niet in de weg. We moeten steeds waakzaam blijven voor het markeren van grenzen en we blijven ook verantwoordelijk voor de veiligheid van de groep maar het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen de sanctie en het herstel.
De sanctie kan complementair zijn aan de herstelgerichte reactie door ze bijvoorbeeld afhankelijk te stellen van de inzet van de jongere om één en ander te herstellen en eventueel ook van de mate waarin de slachtoffers genoegdoening kregen door dit herstel.

Als je meer herstelgericht wil werken in je voorziening, school of leefgroep is het dus belangrijk om je deze nieuwe kijk op het gedrag en het incident eigen te maken.

Randvoorwaarden

De voorziening/school vertrekt van een emancipatorische benadering: jongeren worden aangesproken op hun kracht. Ze focussen  op talenten en kwaliteiten van jongeren en niet op negatief gedrag. Op die manier worden jongeren in hun kracht geplaatst zodat ze zich aangesproken voelen om op een constructieve wijze deel te nemen aan het groeps- en gemeenschapsleven.

De begeleiders hebben interesse in de achtergrond van het ‘storend’ gedrag. Sommige voorzieningen hanteren reeds methodieken waardoor ze het conflict bespreekbaar maken en de jongere inzicht kan verwerven in de wijze waarop het conflict tot stand komt en wat hij kan doen om op een meer constructieve wijze om te gaan met stresserende situaties. Conflicten worden binnen deze visie beschouwd als leermomenten. Dit creëert een klimaat waarbinnen conflicten op een meer positieve wijze benaderd worden.

De begeleiders zijn ervan overtuigd dat conflicten zinvol zijn op zichzelf omdat ze kunnen resulteren in ’herstel’, een nieuw evenwicht.

De context wordt zoveel mogelijk betrokken bij de begeleiding. Gezinsgericht werken is een verworvenheid binnen de Bijzondere Jeugdzorg. Binnen een herstelgerichte werking kan dit een nieuwe dimensie krijgen. Ouders kunnen immers ook betrokken worden bij het zoeken naar oplossingen voor ernstige conflicten binnen de voorziening. Ze dragen vaak mee de gevolgen doordat ze burgerrechtelijk aansprakelijk zijn of hun familiale verzekering moeten aanspreken.  Ze worden, hierdoor ook als ouder mee betrokken bij de problemen die zich stellen en hoe ze kunnen bijdragen tot de oplossing. Context betrekken gaat ook verder dan alleen de ouders betrekken. Binnen een herstelgerichte werking wordt zoveel mogelijk iedereen betrokken die geraakt wordt door de feiten. Dit kan dus ook een buurman zijn, of een hele leefgroep…

De begeleiders vinden authentieke communicatie belangrijk. Dit betekent dat begeleiders ook ruimte kunnen creëren voor emotionele ontladingen. Hierdoor krijgen we contact met de beleving door de betrokkenen.

Participatie is belangrijk zowel van begeleiders aan het beleid van de voorziening als van de jongeren bij het nemen van ‘pedagogische’ beslissingen. Er is ruimte voor kritische bedenkingen van de begeleiders en van de jongeren bij het beleid van de voorziening. Iedereen wordt gestimuleerd om te reflecteren over de wijze waarop het pedagogisch klimaat vorm krijgt. De leidinggevenden houden rekening met deze feedback.

Als (nog) niet al deze voorwaarden vervuld zijn, kan je al  starten met leefgroepen die hiervoor sterk gemotiveerd zijn en gaandeweg zal de meerwaarde van een herstelgericht klimaat moeten blijken uit de praktijk. Verandering en vernieuwing is immers een proces van lange adem.


Druk deze pagina af
Verstuur deze pagina