Steunpunt Jeugdhulp
nog niet geregistreerd? - wachtwoord vergeten?

Zoeken | sitemap

Nieuwsbrief | schrijf uit

Lees alles over het
nieuwe registratiesysteem
 

Registreer in BINC

Registreer in Binc-HCA

Leer(r)echt in Rizsas. Institutionele Pedagogie (IP) - praktijk & reflectie

L. Thys, L. Deneffe, K. Elsen  (2014)
Uitgeverij: Garant

Leer(r)echt in Rizsas. Institutionele Pedagogie (IP) - praktijk & reflectie

Rizsas is een school vervangend centrum in Wezemaal dat als doel heeft om de meest kwetsbare jongeren het recht op leren blijvend te garanderen. In Rizsas wordt niet uitgegaan van een vast leerplan of leerstof zoals dat in het reguliere onderwijs het uitgangspunt is. Er wordt vertrokken vanuit de interesses en bekommernissen van de jongere. De institutionele pedagogiek vormt de basis. Waar komt dit nu concreet op neer? Een korte impressie.

‘Rizsas is een complex gegeven met veel hoeken en kanten, dat zal duidelijk worden bij de lectuur van het boek’, aldus de redacteuren van ‘Leer(r)echt in Rizsas’. Hierop volgt een enigszins wollige inleiding over het project Rizsas. Wanneer je nog geen kennis hebt van de Institutionele Pedagogiek kan dit wat afschrikwekkend werken. De uiteenlopende getuigenissen van begeleiders, vrijwilligers, deelnemers en wetenschappers situeren het project echter op een ongedwongen manier en nemen de lezer mee naar het dagelijks reilen en zeilen van het centrum Molenmoes-Rizsas.

Een theoretische uiteenzetting over Institutionele Pedagogiek wordt halverwege het boek gegeven door Jan Nijs. Hoewel dit kader aan het begin van het boek wellicht beter op zijn plaats was geweest, is deze opzet ook wel typerend voor het project. Buiten de lijntjes denken, de vaste manier van werken loslaten en vragen blijven stellen – essentiële uitgangspunten binnen Rizsas.

Er wordt in Rizsas gewerkt vanuit een aantal ‘instituties’ van waaruit het mogelijk is om vanuit jezelf in beweging te komen zoals de ochtendvergadering, de gezamenlijke maaltijd, start van de ateliers (diverse activiteiten die door zowel jongeren als begeleiders kunnen worden ontplooid) etc.. Het draait om het creëren van omstandigheden waarin de jongere de kans krijgt om gewoon aanwezig te zijn, uit de herhaling van alledag te stappen, op een andere manier in relatie te gaan met anderen. Zowel jongeren als begeleiders kunnen hiermee loslaten waarmee zij zelf bekend zijn of geassocieerd worden. Begeleiders houden zich bezig met activiteiten die hen interesseren in plaats van te focussen op de hulpverlening aan een jongere. Dit loopt uiteen van fietsen repareren, paarden trainen, broodbakken etc.. Jongeren kiezen in vrijheid of- en waar zij bij aan willen sluiten. Dit kan ook inhouden dat zij eerst een periode ‘niks’ doen, wat volgens de Institutionele Pedagogiek eigenlijk ook een ‘doen’ is en uiteindelijk vaak tot verassende activiteiten leidt.

Begeleider Marc geeft de essentie als volgt weer: ‘als je wilt dat er een verandering plaatsvindt bij de jongere, die wellicht al een moeilijke verhouding heeft tot regels en autoriteiten, dan moet je ervan uitgaan dat die verandering alleen maar kan plaatsgrijpen als die helemaal vanuit de persoon zelf komt’.

Eerlijkheid, enthousiasme en ontwapening is wat bijblijft na het lezen van het boek over Riszas. Er wordt niet geschroomd een aantal kritiekpunten op het project te benoemen. Rizsas lijkt chaotisch, jongeren kunnen er ook gewoon niks doen… Jongeren zelf krijgen ook de kans om een kritische noot te geven: “Jullie, begeleiding. Jullie laten je gewoon doen. Als ik begeleidster was zou ik niet zoals jullie zijn hoor, ik zou wel strenger zijn”. Maar de illustraties uit de praktijk, woorden van de deelnemers zelf en wetenschappelijke beschouwingen schetsen een beeld van een praktijk die lijkt te werken en waar met overtuiging alle dagen opnieuw gezocht wordt naar manieren om ook jongeren die buiten de boot vallen ‘erbij te houden’. Veelzeggend is het antwoord van de jongeren op de vraag wat zij gemist zouden hebben als Rizsas er niet geweest zou zijn:

“Ja, hier heb je mensen waarmee je je kunt amuseren, kunt praten enzo. Dat is veel beter dan thuis in je bed blijven liggen en voor de televisie zitten”.
“Ja, daar wordt je echt depressief van”.

Met ‘’leer(r)echt in Rizsas’ wordt een interessant kijkje in een project gegeven. Een aanrader voor wie meer wil weten over de praktische toepassing van Institutionele Pedagogiek en dit project beter wil leren kennen.

<< Terug